Sorunuz mu var? 0850 840 18 59Paketler ve fiyatlarMağazanızı açın

Temel Denizcilik Bilgileri8 Ağustos 20254 dakikalık okuma

Denizde adab-ı muaşeret: marinada ve koyda görgü kuralları

Yüzme alanı, hız, çöp ve pis su gibi yönetmelikte yazan kurallar ile koyda demir yeri, marinada sessizlik ve selamlaşma gibi denizcilerin gelenekleri.

Denizdeki görgü kurallarının bir kısmı yönetmelikte yazılı: yüzme alanlarına girmemek, limanda ve koylarda dalga yapmayacak hızda gitmek, şamandıra hatlarının arasından geçmemek, denize çöp ve pis su boşaltmamak. Bir kısmı ise yazısız gelenek: koyda sonradan gelenin öbür teknelere yer bırakması, marinada gece sessizliği, yanaşan tekneye halat almak için el uzatmak, karşılaşınca selam vermek.

Son kontrol: 12 Kasım 2026, Tekne ve Marin ekibi. Kaynak: Resmî Gazete, 31 Ekim 2012, sayı 28453 (Limanlar Yönetmeliği).

Kural olanlar

Yüzme alanları

Liman sınırları içinde plajların ve kıyıdaki otel, tatil köyü ve sitelerin önünde, kıyıdan 200 metreye kadar olan alan 1 Nisan ile 15 Kasım arasında yüzer donanımlarla yüzme alanı olarak işaretlenir. Bu alanlara tekne giremez. Liman başkanlığı alanın sınırlarını değiştirebilir. Yüzme alanlarına can güvenliğini tehlikeye atacak kadar yaklaşanın amatör denizci belgesi (ADB) 6 ay askıya alınır.

Hız ve dalga

Spor, gezi ve eğlence tekneleri liman sahasında, mendireklerle çevrili alanlarda ve koylarda başkasına engel olmayacak ve zarar vermeyecek hızda gitmek zorunda. Liman başkanlığı gereken yerlerde hız sınırı da koyar. Demirli teknelerin, dalgıç çalışan ya da şamandıra atan teknelerin yakınından geçerken de aynı kural geçerli. Hızlı geçen bir teknenin dalgası demirdeki teknenin içindekileri düşürebilir, iskeledeki teknelerin gövdesini iskeleye vurdurabilir. Yetkili idarenin koyduğu hız sınırını aşanın ADB'si de 6 ay askıya alınır.

Bağlama yerlerinde yüzmek ve balık tutmak

Liman, yat limanı, iskele gibi kıyı tesislerinin yaklaşım kanallarında, mendirek ağızlarında, yanaşma ve bağlama yerlerinde ve demirleme sahalarında yüzmek, balık tutmak, yelken, kürek ve su sporu yapmak yasak. Şamandıraya bağlanmak ya da şamandıradan ayrılmak dışında şamandıraların ve şamandıra hatlarının arasından geçmek de yasak. Balık çiftliklerine ve kafeslerine 200 metreden fazla yaklaşılamaz.

Çöp ve pis su

Çevre Kanunu her türlü atığı çevreye zarar verecek biçimde denize bırakmayı yasaklıyor. Teknelerden denize evsel atık su, deterjanlı yıkama suyu, köpük ya da katı atık boşaltmanın idari para cezası var, tutar teknenin büyüklüğüne göre artıyor. Marinalar ise teknelerden gelen katı atığı, yağlı atığı, sintine suyunu ve pis suyu almakla yükümlü.

Uygulamada bu şu demek: çöpünüzü torbalayıp marinaya ya da limana getirin, pis su tankınızı marinanın alım noktasında boşalttırın, yağlı sintine suyunu denize boşaltmayın. Tam boyu 10 metreyi aşan teknelerde denize çöp atmanın yasak olduğunu yazan, en az A4 boyutunda bir posterin herkesin göreceği yere asılması da zorunlu.

Telsizde görgü

VHF telsizde 16. kanal tehlike ve çağrı kanalıdır. Karşı tarafla temas kurunca konuşmayı bir gemiler arası kanala taşıyın. Göndermeden önce dinleyin, kimse konuşmuyorsa çağrınızı yapın. Kısa ve öz konuşun, kendinizi tanıtın. Tehlike dışındaki konuşmalarda önce düşük güçte deneyin. Karşı taraf cevap vermezse aynı çağrıyı arka arkaya tekrarlamadan biraz bekleyin. Ayrıntılar VHF telsiz rehberinde.

Gelenek olanlar

Aşağıdakiler yönetmelikte yazmaz, denizcilerin birbirinden öğrendiği alışkanlıklardır. Kimse ceza kesmez ama koyda ve marinada nasıl karşılanacağınızı bunlar belirler.

Koyda demir yeri

  • Koya önce gelen teknenin yeri onundur. Sonradan gelen, öbür teknelerin salınma alanına girmeyecek bir yere demir atar.
  • Başka teknelerin zincirlerinin nereye uzandığına bakın, kendi zincirinizi onların üstüne atmayın. Sabah demir alırken iki zincirin birbirine dolanması iki tekneyi de uğraştırır.
  • Kıçtan kıyıya halat verilmiş koylarda teknelerle kıyı arasından, halatların üstünden geçmeyin.
  • Rüzgâr dönüp tekneler birbirine yaklaşırsa, yeni gelen teknenin yer değiştirmesi beklenir.

Marinada

  • Gece sessizliğine uyun. Yüksek sesle müzik ve gereksiz motor ya da jeneratör çalıştırmak komşu teknelerdekileri rahatsız eder. Marinaların çoğunun kendi kuralları var, girişte size verilen kuralları okuyun.
  • Yanaşan bir tekne görürseniz iskeleye çıkıp halatını almayı teklif edin. Yanaşmak, karşıdan bir el uzandığında çok daha kolay.
  • Komşu teknenin halatına, usturmaçasına ve eşyasına izinsiz dokunmayın. Halatı gevşemiş ya da usturmaçası düşmüşse sahibine haber verin.
  • İskeleye eşya, hortum ya da kablo bırakmayın. İskeleye taşan bir şey yanaşan teknenin gövdesini çizebilir, sarkan bir halat pervaneye dolanabilir.
  • Liman sınırları içinde demirdeki ya da bir kıyı tesisinde bağlı teknenin bordasına yanaşmak liman başkanlığının iznine bağlı, bu bir kural. Gelenek de önce teknenin sahibinden izin istemek ve kendi usturmaçalarınızı asmak. Onun güvertesinden karaya geçmeniz gerekirse kokpite girmeden baş taraftan geçmek gelenektir.

Selamlaşma ve yardım

Denizde karşılaşan tekneler el sallayarak selamlaşır. Bir teknenin yardıma ihtiyacı olduğunu görürseniz durun ve sorun. Güvenle yaklaşamıyorsanız telsizle bildirin. Size yardım edilince teşekkür etmek de geleneğin parçası.

Kıyıdakilere ve doğaya saygı

Yüzücülerin, kano ve SUP kullananların, küçük balıkçı teknelerinin yakınından yavaş ve geniş geçin. Koyda demirlemeden önce dibe bakın, mümkünse kumluk bir yer seçin. Tekneyi yıkarken denize deterjan karışmamasına dikkat edin.

Bağlama yerleri marina listesinde, koyda nasıl demirleneceği bağlama ve dümen teknikleri yazısında, bağlanma biçimleri tekne bağlama çeşitleri yazısında. Kendi tekneniz yoksa ve koy koy gezmek istiyorsanız kiralık tekne ilanlarına bakabilirsiniz. Yeni başlıyorsanız yeni başlayanlar rehberi belgeden ilk seyre kadar yol gösterir.

Sık sorulanlar

Tekneyle yüzme alanına girilir mi?

Hayır. Liman sınırları içinde plaj ve kıyı tesislerinin önünde, kıyıdan 200 metreye kadar işaretlenen yüzme alanlarına 1 Nisan ile 15 Kasım arasında tekne giremez. Yüzme alanına tehlikeli biçimde yaklaşanın ADB'si 6 ay askıya alınır.

Marinada denize girmek yasak mı?

Limanlar Yönetmeliği liman, yat limanı ve iskele gibi kıyı tesislerinin yanaşma ve bağlama yerlerinde, demirleme sahalarında ve mendirek ağızlarında yüzmeyi ve balık tutmayı yasaklıyor. Yönetmelik liman başkanlıklarının sınırları içinde geçerli.

Denize çöp atmanın cezası var mı?

Var. Çevre Kanunu teknelerden denize katı atık, evsel atık su, deterjanlı yıkama suyu ya da köpük boşaltmayı idari para cezasına bağlıyor. Ceza teknenin büyüklüğüne göre artıyor.

Koyda demir atarken nelere dikkat edilir?

Öbür teknelerin salınma alanına girmemeye ve zincirinizi onların zincirinin üstüne atmamaya. Önce gelenin yerine saygı göstermek gelenek.