Sorunuz mu var? 0850 840 18 59Paketler ve fiyatlarMağazanızı açın

Güvenlik ve Acil Durumlar24 Temmuz 20255 dakikalık okuma

VHF telsiz kullanımı: kanallar, konuşma usulü ve Mayday

Tekne telsizinde 16. ve 13. kanal, DSC ve MMSI, konuşma usulü ve kalıp sözcükler, Mayday ve pan pan çağrısının sırası, KMT belgesi.

VHF deniz telsizi, teknelerle ve kıyı istasyonlarıyla kısa mesafede konuşmak ve tehlikede yardım çağırmak için kullanılır. 16. kanal tehlike, emniyet ve çağrı kanalıdır: seyir boyunca onu dinlersiniz, çağrıyı orada yapar, temas kurunca konuşmayı başka bir kanala taşırsınız. DSC özellikli telsizde kırmızı tehlike düğmesi otomatik bir yardım çağrısı gönderir. Konuşurken önce dinler, kısa ve açık konuşur, kendinizi tanıtır ve cevabı beklersiniz. Türkiye'de VHF telsizi kullanacak kişinin yeterlik belgesi Kısa Mesafe Telsiz Operatörü (KMT) belgesidir.

Son kontrol: 12 Kasım 2026, Tekne ve Marin ekibi. Kaynak: Resmî Gazete, 3 Temmuz 2026, sayı 33299 (EK-2).

Hangi teknede telsiz gerekir, kim kullanır?

Özel teknelerin zorunlu emniyet teçhizatı listesinde (EK-2) VHF telsiz, tam boyu 15 metreyi aşan teknelerde zorunlu. Bunun için 24 ay süre tanındı, son gün 17 Temmuz 2028. Daha küçük teknelerin zorunlu listesinde VHF yok. Yine de kıyıdan uzaklaşmasanız ve cep telefonunuz olsa da telsiz önemli bir emniyet ekipmanıdır: telefon denizde çekmeyebilir, ıslanınca çalışmayabilir.

VHF/DSC telsizi kullanacak kişinin yeterliği KMT'dir. Belgenin şartları, sınavı ve geçerlik süresi KMT nedir yazısında. Boya göre bütün teçhizat listesi zorunlu emniyet teçhizatı yazısında.

Sabit telsiz, el telsizi ve DSC

Teknede sabit bir telsiz ya da el telsizi kullanılabilir. Menzil anten yüksekliğine bağlıdır. Anten ne kadar alçaksa kıyı istasyonlarına ulaşabildiğiniz alan o kadar küçülür. El telsizinin menzili de sabit telsizinkinden kısadır. Bu yüzden anteni direğe ya da üst yapının tepesine bağlanmış sabit bir telsizle bir el telsizini birlikte bulundurmak iyi bir düzen. Sabit telsiz daha uzağa ulaşır, el telsizini ise güverteye çıkarken ya da tekneyi terk ederken yanınıza alırsınız.

DSC (sayısal seçmeli çağrı), telsizin dijital çağrı özelliğidir. Tehlike düğmesine basıldığında telsiz otomatik bir tehlike uyarısı gönderir. Telsiz GPS'e bağlıysa çoğu model konumu da bu uyarıyla iletir. DSC ile belirli bir tekneyi ya da kıyı istasyonunu telefon gibi numarasıyla çağırabilirsiniz. Bu numara MMSI'dır: teknenin telsiz istasyonunu tanıtan dokuz haneli kayıtlı numara. DSC'nin işe yaraması için telsize teknenin MMSI numarası girilmiş olmalı.

Kanallar

  • 16. kanal: tehlike, aciliyet ve emniyet çağrıları ile ilk çağrı kanalı. Türkiye'de Kıyı Emniyeti'nin tahlisiye istasyonlarında 24 saat VHF dinlemesi yapılıyor. Seyir boyunca 16. kanalı dinleyin, çağrı ve temastan sonra konuşmayı çalışma kanalına taşıyın.
  • 13. kanal: GMDSS'te gemiler arasında köprüüstünden köprüüstüne haberleşme için ayrılmıştır. MMSI'sını bilmediğiniz bir gemiye 16'dan ulaşamazsanız 13'ten deneyebilirsiniz.
  • Çalışma kanalları: temas kurulduktan sonra iki tekne gemiler arası konuşmaya ayrılmış bir kanala, kıyı istasyonu ise kendi belirttiği kanala geçer. Marinaların ve liman başkanlıklarının çalıştığı kanalı oradan öğrenin.

Konuşma usulü

Telsizde iyi uygulamalar şunlar:

  • basmadan önce kanalı dinleyin, başkasının konuşmasını kesmeyin
  • kısa ve öz konuşun
  • her zaman kendinizi tanıtın
  • standart kalıp sözcükleri kullanarak açık konuşun
  • yalnız seyirle ve tekneyle ilgili konuşun
  • yeniden çağırmadan önce cevabı bekleyin
  • tehlike çağrısı dışında önce düşük güçte deneyin
  • 16. kanalı dinlemeye devam edin

Konuşmanın sonunda söylenen iki kalıp sözcük var. "Over" sözümün bitti, cevabını bekliyorum demektir. "Out" konuşmanın bittiğini, cevap beklenmediğini söyler. Teknenin adını ya da çağrı işaretini harf harf vermeniz gerekirse uluslararası fonetik alfabeyi kullanın: uluslararası denizcilik alfabesi.

Başka bir tekneyi çağırmak

Karşı teknenin MMSI numarasını biliyorsanız DSC ile bireysel çağrı (rutin öncelik) yapın, konuşacağınız gemiler arası kanalı seçin. Karşı telsiz "çalar", onaylanınca seçtiğiniz kanalda konuşmaya başlarsınız. MMSI'yı bilmiyorsanız 16. kanaldan düşük güçte sesli çağrı yapın, temas kurunca gemiler arası bir kanala geçin. Sesli çağrının biçimi: çağırdığınız teknenin adı, "burası" ve kendi teknenizin adı.

Kıyı istasyonunu çağırmak

DSC kullanan kıyı istasyonlarını DSC bireysel çağrısıyla (rutin öncelik) istasyonun MMSI numarasını girerek çağırırsınız. İstasyon çağrıyı onaylarken sesli görüşme için bir çalışma kanalı söyler. Telsizi o kanala alıp sizi çağırmasını bekleyin.

Tehlike ve aciliyet çağrıları

Mayday, ağır ve yakın bir tehlikede ve yardım gerektiğinde yapılır: yangın, batma, denize adam düşmesi gibi. DSC'li telsizde önce tehlike düğmesine uyarı gidene kadar basılı tutun. DSC onayı gelince ya da yaklaşık 15 saniye sonra 16. kanaldan sesli çağrıyı yapın:

  • "Mayday, mayday, mayday."
  • "Burası (teknenin adı, üç kez)", çağrı işareti ya da başka bir tanıtım, MMSI.
  • "Mayday. Burası (ad, çağrı işareti, MMSI)."
  • Konum (mümkünse enlem ve boylam), tehlikenin ne olduğu, istenen yardım, teknedeki kişi sayısı, başka bilgiler.
  • "Over."

Konum çoğunlukla enlem ve boylamla verilir. Bilinen bir buruna ya da fenere göre tarif etmek ("fenerin 3 mil güneyi" gibi) yakındaki teknelerin sizi bulmasını kolaylaştırabilir.

Hayati tehlike yoksa ama yardım gerekiyorsa (motor arızası, ciddi yapısal hasar, durumu hayati olmayan bir hasta) aciliyet çağrısı yapılır. Kırmızı düğmeye basılmaz: telsizin DSC menüsünden aciliyet çağrısı gönderilir, ardından 16. kanaldan "Pan pan, pan pan, pan pan", "bütün istasyonlar" ve teknenin adı söylenir, mesaj belirtilen çalışma kanalından verilir.

Başka bir teknenin Mayday çağrısını duyarsanız telsizi konuşarak meşgul etmeyin, 16. kanalı dinlemeye devam edin. Kısa bir süre içinde (yaklaşık 5 dakika) DSC onayı gelmezse ve yardım edebilecek durumdaysanız çağrıyı 16. kanaldan sesli olarak onaylayın, mesajı her yoldan uygun bir kıyı istasyonuna ulaştırmaya çalışın. Asılsız Mayday çağrısı yapan kişi birçok ülkede yargılanabilir. Kaza anında yapılacaklar acil durum prosedürleri rehberinde.

Telsizin hazır olması

  • El telsizinin şarjını her çıkıştan önce kontrol edin, yedek pil ya da şarj imkânı bulundurun.
  • Sabit telsizin anten bağlantısını ve kablosunu kontrol edin.
  • Telsizin yanına teknenin adını, çağrı işaretini ve MMSI numarasını yazdığınız bir Mayday kartı koyun.
  • Teknedeki en az bir kişi daha telsizi kullanmayı bilsin.

Telsiz ve KMT eğitimi veren kurumlar Hizmetler → Denizcilik Eğitimleri'nde. Teknenize telsiz arıyorsanız telsiz ilanlarına ve bütün tekne malzemelerine bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Teknede telsiz kullanmak için belge gerekir mi?

Türkiye'de VHF/DSC telsizini kullanacak kişinin yeterliği Kısa Mesafe Telsiz Operatörü (KMT) belgesidir. Şartları ve sınavı KMT yazımızda.

Teknede hangi kanal dinlenir?

16. kanal. Tehlike, aciliyet, emniyet ve ilk çağrılar bu kanaldan yapılır. Temas kurulunca konuşma başka bir kanala taşınır.

Mayday ile pan pan arasındaki fark nedir?

Mayday ağır ve yakın tehlikede, can tehlikesi varken yapılır ve DSC tehlike düğmesiyle başlar. Pan pan yardım gereken ama hayati tehlikenin olmadığı durumlar içindir, DSC menüsündeki aciliyet çağrısıyla başlar.

El telsizinin menzili ne kadar?

Kesin bir sayı yok, menzil anten yüksekliğine ve araziye bağlı. El telsizinin menzili, direğe anteni bağlı sabit telsizden kısadır.