Can yeleği nasıl seçilir? Bakımı, doğru kullanımı ve emniyet ekipmanı
Can yeleğinde Newton değeri, onay işareti ve beden seçimi, doğru giyme, şişme yeleğin bakımı ve öbür emniyet ekipmanlarında kısa kontrol.

Can yeleği seçerken üç şeye bakılır: nerede ve nasıl tekne kullanacağınıza uygun kaldırma gücü (Newton değeri), üzerinizde doğru oturan beden ve özel teknede yönetmeliğin istediği onay işareti (IMO, TSE ya da dümen işareti). Şişme yelek düzenli kontrol ve servis ister. Köpük yelekte kayışlar, fermuar ve köpüğün kendisi kontrol edilir. Teknede kişi sayısı kadar can yeleği bulundurmak zorunlu, giymek ise sizin kararınız. İngiltere Kraliyet Yat Birliği (RYA), gerek olmadığından emin olmadığınız her durumda giymenizi öneriyor.
Son kontrol: 12 Kasım 2026, Tekne ve Marin ekibi. Kaynak: Resmî Gazete, 3 Temmuz 2026, sayı 33299 (EK-2).
Teknede kaç can yeleği olmalı?
17 Temmuz 2026'dan beri her özel teknede, seyre çıkan kişi sayısı kadar can yeleği bulunmalı. Teknede çocuk ya da bebek varsa onların sayısı kadar çocuk ve bebek can yeleği de olmalı. Yönetmeliğin ekine (EK-2) göre can yelekleri IMO, TSE ya da dümen işaretli (wheel mark) olmalı. Satın alırken etikette ya da yeleğin üstünde bu işaretlerden birini arayın.
Can yeleği, her teknede istenen altı kalem teçhizattan biri. Listenin tamamı, 10 metreyi aşan teknelerdeki ekler ve eksik teçhizatın cezası özel teknelerde zorunlu emniyet teçhizatı yazısında. Boya göre kısa bir özet tekne boyuna göre zorunlu teçhizat yazısında.
Kaldırma gücü: 50, 100, 150, 275 Newton
Can yeleklerinin ve yüzdürme yardımcılarının kaldırma gücü Newton (N) ile ölçülür. İngiltere'de ve Avrupa'da satılan yeni ürünler ISO 12402 standardına uymak zorunda. Daha eski ürünlerde EN 393-399 numaralı Avrupa standartlarını görebilirsiniz. RYA'nın özetine göre seviyeler şöyle:
- 50 N (ISO 12402-5 / EN 393): yüzdürme yardımcısı. Köpük dolguludur, hareket serbestliği verir, bilinci kapalı kişiyi yüz üstü çeviremez. Kıyıya yakın, suya düşmenin olağan sayıldığı ve kendi kendini kurtarabilecek kişilerin yaptığı işler için: küçük yelkenli, sörf, kano.
- 100 N (ISO 12402-4 / EN 395): köpük dolgulu, başı destekleyen geniş yakalı. Kurtarmanın çabuk geleceği korunaklı ve sakin sular için, sert havaya uygun değil.
- 150 N (ISO 12402-3 / EN 396): çoğunlukla şişme. Bilinci kapalı kişiyi yüzü yukarı gelecek biçimde çevirmek için tasarlanır. Kıyı ve açık deniz seyri için. Kalın ve hava tutan giysiler başarımını etkileyebilir.
- 275 N (ISO 12402-2 / EN 399): çoğunlukla şişme, en yüksek kaldırma gücü. Ağır ya da hava tutan giysiyle zor açık deniz koşulları için. Şiştiğinde hacimlidir.
RYA, suya girmeyi beklemediğiniz seyirler için (yelkenli yat, motorlu gezi teknesi, açık sürat teknesi, servis botu) en az 150 N'luk ve ISO 12402-3 ya da EN 396'ya uyan can yeleğini öneriyor. Suya sık girilen sporlarda köpük dolgulu yüzdürme yardımcısı daha uygundur, çünkü tetiklenmesi gerekmez. Jet ski (kişisel deniz taşıtı) kullananlar için darbe yelekleri var. Bunlar en az 50 N köpük kaldırma gücü verir, gövdeyi darbeye karşı da korur.
Şişme yelek mi, köpük yelek mi?
Köpük yelek, tetiklenmesine gerek kalmadan yüzdürür. Şişme yeleğin yüzdürmesi ise tetik düzeneğinin çalışmasına bağlı, bu yüzden düzenli kontrol ister. Şişme yeleklerde üç düzenek var:
- elle: ipi çektiğinizde bir iğne CO2 tüpünü deler ve yelek şişer
- otomatik: suya girince kendiliğinden şişer
- hidrostatik: belli bir derinlikte su basıncıyla şişer
Hepsinde ağızla şişirme borusu da bulunur. Hava eklemek ya da tüp çalışmazsa yedek olarak kullanmak içindir. Otomatik yelek, suya düşerken bilincini kaybeden ya da şaşıran kişide de şişer. Yine de elle çekme ipinin yerini bilin.
Seçerken bakılacak özellikler
- EK-2'nin istediği onay işareti (IMO, TSE ya da dümen işareti).
- Seyir yerinize uygun Newton değeri.
- Doğru beden. Üretici her yelekte kilo aralığı yazar, bugünkü kilonuza göre seçin.
- Bacak kayışı. Yeleğin suda yukarı kaymasını önler.
- Düdük ve ışık yansıtıcı şerit. Bazı modellerde ışık ve yüz başlığı da var ya da sonradan takılabiliyor.
- Emniyet halatı takmak isterseniz, yeleğe gömülü bir halka (D halka).
- Kişisel konum belirleyici (PLB) takacaksanız, üreticiye yeleğin içine sığıp sığmadığını ve şişmeyi engelleyip engellemediğini sorun.
Çocuk yeleklerini büyüsün diye bir beden büyük almayın. Bol yelekten çocuk kayıp çıkabilir. Çocuk modellerinin bacak kayışları her zaman takılı olmalı.
Doğru giymek
Can yeleği giysinizin üstünden, vücudunuza oturacak biçimde giyilir. Kayışların bükülmediğine ve dolaşmadığına bakıp tokaları takın. Bel kayışı rahatça sıkı, bacak kayışları yarı sıkı olsun. Gevşek ya da sarkan kayış bir yere takılabilir. Yaka boynunuzu rahatça sarmalı. Kat çıkarır ya da giyerseniz kayışları yeniden ayarlayın.
Köpük yüzdürme yardımcısında basit bir deneme yapılabilir: kayışları ayarladıktan sonra yeleği omuzlarından yukarı çekin. 50 mm'den fazla kalkıyorsa yelek büyük ya da iyi ayarlanmamış.
Denize çıkmadan önce herkesin yeleğini bir kez giyip ayarlaması, acil bir anda zaman kazandırır. Yelekleri herkesin bildiği, kolay ulaşılan bir yerde tutun.
Bakım ve kontrol
İngiltere'nin cankurtarma kurumu RNLI'nin can yeleği kontrol günlerinde, incelemeye getirilen yeleklerin %30'unun acil bir durumda çalışmayacağı görülmüş. Şişme yeleği düzenli olarak, örneğin her sezon başında kontrol edin:
- Kılıfta, kayışlarda, dikişlerde, tokalarda hasar var mı?
- Son kullanma tarihi olan parçalar (tetik düzeneği, ışık) tarihinde mi?
- CO2 tüpü sıkıca takılı mı? Gevşeyen tüp, can yeleklerinin çalışmamasının sık görülen bir nedeni.
- Tüpte paslanma var mı? Fazla paslanan tüpü değiştirin. Birçok yelekte tüpün ve tetiğin durumunu gösteren bir gösterge bulunur.
Yelek kazara şişerse diye yedek bir tüp ve tetik takımı bulundurmak iyi olur. Yeniden kurduktan sonra yeleği üreticinin talimatına göre katlayın. RYA, RNLI ve İngiltere Denizcilik ve Sahil Güvenlik Ajansı (MCA), şişme yeleğin üreticinin önerdiği aralıklarla yetkili bir serviste bakımdan geçirilmesini öneriyor.
Köpük yelekte kayışların yıpranmadığına, fermuarın çalıştığına, tokaların kırık olmadığına ve köpüğün parçalanmadığına, ezilip incelmediğine bakın.
Öbür emniyet ekipmanlarında kısa kontrol
- Can simidi: kolay atılacak yerde mi, varsa savlosu (atma halatı) düzgün sarılı mı?
- Yangın tüpleri: sayısı makine, kamara ve ocağa göre tam mı, dolum ve kontrol tarihi geçmemiş mi?
- İlk yardım seti: malzemelerin son kullanma tarihi geçmemiş mi?
- Fener ve telefon: pilleri ve şarjı dolu mu, yedek şarj kaynağı var mı?
Hangi ekipmanın zorunlu, hangisinin önerilen olduğu zorunlu emniyet teçhizatı yazısında. Bir kaza anında ne yapılacağı acil durum prosedürleri rehberinde.
Yeni ya da yedek yelek arıyorsanız can yeleği ilanlarına ve bütün tekne malzemelerine bakabilirsiniz. Teknenizi satıyorsanız teknede kalacak yelekleri ve sayısını ilanınıza yazın.
Sık sorulanlar
Teknede can yeleği giymek zorunlu mu?
Yönetmelik teknede kişi sayısı kadar can yeleği bulundurmayı zorunlu tutuyor, giyme zorunluluğu yazmıyor. RYA, gerek olmadığından emin olmadığınız her durumda can yeleği ya da yüzdürme yardımcısı giymenizi öneriyor.
Kaç Newton can yeleği almalıyım?
Kıyı ve açık deniz seyri için çoğunlukla 150 N. Korunaklı sularda 100 N, suya sık girilen sporlarda 50 N'luk yüzdürme yardımcısı. Ağır giysiyle zor açık deniz koşullarında 275 N.
Şişme can yeleğinin bakımı ne sıklıkla yapılır?
Üreticinin önerdiği aralıkla, yetkili bir serviste. Arada tüpün sıkılığını, tetik ve ışığın son kullanma tarihini ve kılıfı siz kontrol edin.
Çocuklar için hangi can yeleği?
Çocuğun bugünkü kilosuna uygun, bacak kayışı olan bir model. Teknede çocuk varsa yönetmelik onların sayısı kadar çocuk ya da bebek can yeleği istiyor.