Tekne kışlaması: ne zaman, nerede, nasıl yapılır
Motor ve yakıttan aküye ve brandaya kışlamanın adımları, karada ya da suda kışlatmanın farkı ve hizmet alırken sorulacaklar.

Kışlama, teknenin kullanılmayacağı kış aylarına hazırlanmasıdır: motor ve yakıt sistemi korunur, su tesisatı boşaltılır ya da antifrizle doldurulur, akü bakıma alınır, gövde ve iç mekân neme karşı kapatılır. Tekne ya karaya alınır ya da marinada suda kalır. İş sezon bitince, havalar soğumadan yapılır.
Karada mı, suda mı?
Karada kışlama, teknenin vinçle ya da travel lift'le sudan alınıp çekek yerinde sehpalara oturtulmasıdır. Tekne fırtınada halata ve usturmaçaya emanet kalmaz, gövdenin altı kurur ve sezon başındaki alt bakımı kolaylaşır. Vinç, sehpa ve alan ücreti öder, teknenin indirileceği günü de çekek yerine göre planlarsınız.
Suda kışlamada tekne marinada ya da limanda bağlı kalır. Daha az iş ister ama bakımsız bırakılamaz: halatların sürtünmesi, usturmaçalar, sintine pompası ve akü düzenli kontrol edilir. Kışı ılık geçen, korunaklı bir marinadaysanız suda kalmak mümkün. Fırtınaya açık bir yerdeyseniz ya da teknenize kış boyunca bakamayacaksanız karayı düşünün.
Römorkla taşınabilen küçük tekneler kışı evde ya da bir kara parkta geçirebilir. Bunun için sağlam bir tekne römorku ve üstünü örten bir branda yeter.
Motor ve yakıt
Motor üreticileri ve tekne sahipleri birliklerinin kışlama listeleri büyük ölçüde aynı adımları sayıyor. Yine de motorunuzun kendi kılavuzu her zaman önce gelir: model ve yakıt sistemine göre adımlar değişir.
- Depoya taze yakıt alıp denizcilik için üretilmiş bir yakıt stabilizatörü (koruyucu katkı) ekleyin. Motoru birkaç dakika çalıştırın, katkılı yakıt bütün sisteme ulaşsın. Depoyu genleşme payı bırakarak doldurmak içerideki havayı ve yoğuşan suyu azaltır.
- Motor yağını ve yağ filtresini kışlamadan önce değiştirin, kullanılmış yağ kış boyunca motorda beklemesin.
- Dıştan takma ve Z-drive (kıç tahrik) motorlarda şanzıman (dişli) yağını değiştirin. Boşalan yağ süt rengindeyse içine su girmiştir. Bu su donarsa dişli kutusunu çatlatabilir, contaları bir servise baktırın.
- Benzinli motorlarda bujiler sökülüp silindirlere koruma yağı (fogging) püskürtülür. Bu adım modele göre değişir, kılavuzunuza bakın.
- Aşınmış çinko ya da alüminyum anotları değiştirin. Pervanede çarpma izi, şaftta misina ya da ağ kalıntısı olup olmadığına bakın.
Su ve soğutma sistemleri
Donma riski olan yerlerde (Marmara, Karadeniz, iç kesimlerdeki göller ve gece sıcaklığın sıfırın altına indiği koylar) su kalan her boru ve depo hasar görebilir.
- Dıştan takma motoru tatlı suyla yıkayın ve içindeki su boşalsın diye en alt (dik) konumda saklayın.
- İçten takma ve kıç tahrikli motorlarda deniz suyu soğutma devresine antifriz verin, deniz suyu süzgecini boşaltın ya da antifrizle doldurun: süzgeçte donan su onu çatlatabilir. Antifrizin türünü motorun kılavuzuna göre seçin.
- Temiz su depolarını, boyleri ve tesisatı boşaltın. Duş haznesi gibi su biriken yerleri kurulayın.
- Pis su tankını boşalttırın, tuvaleti temizleyin.
Akü ve elektrik
Aküleri tam şarj edin. Tekne kış boyunca elektrik bağlantısı olmadan kalacaksa kutup başlarını sökün ya da aküleri eve alın. Marinada sabit elektrik varsa aküyü bakım şarj cihazına bağlayabilirsiniz. Sökülebilen elektronik cihazları (ekran, telsiz el cihazı) kuru bir yerde saklayın, kalanların bağlantılarını nem ve oksitlenmeye karşı kontrol edin.
Gövde, güverte ve iç mekân
- Gövdeyi ve güverteyi tatlı suyla yıkayıp kurutun. Tekne karadaysa karinayı (su altında kalan kısmı) temizleyin, kabarcık, çatlak ve darbe izi olup olmadığına bakın.
- Zehirli boyayı (antifouling) genellikle sezon başında, denize indirmeden önce sürersiniz. Boyanın teknik föyündeki uygulama ve denize indirme sürelerine uyun.
- Minderleri, yelkenleri ve tekstilleri kurulayıp mümkünse eve ya da kuru bir depoya alın. İçeride kalanlar için nem alıcı kullanın. Tüp gaz varsa vanasını kapatın, taşınabilir tüpü tekneden çıkarın.
- Yiyecekleri tekneden çıkarın, dolap ve buzdolabı kapaklarını aralık bırakın. Lumbuz ve kaportaları ise sıkıca kapatın.
- Tekneyi brandayla örtün. Branda rüzgârda çırpmayacak kadar sıkı bağlanmalı, altında hava dolaşabilmeli.
Gövde temizliği ve boya için ayrıntılar gövde temizliği ve boya rehberinde, sezon boyunca yapılacak bakımlar mevsimsel bakım rehberinde.
Sık yapılan hatalar
- Yakıtı katkısız bırakmak: bekleyen yakıt bozulur, ilkbaharda motor zor çalışır.
- Dişli yağındaki suyu fark etmemek: soğukta donup dişli kutusunu çatlatabilir.
- Aküyü şarjsız ve bağlı bırakmak: kış sonunda akü boşalmış olabilir.
- İçeriyi kapalı ve nemli bırakmak: minderlerde küf, kabinde koku.
- Suda kalan teknenin halatlarını ve sintine pompasını aylarca kontrol etmemek.
Kışlama hizmeti alırken
Kışlamayı bir marina, çekek yeri ya da servis üstlenebilir. Teklif alırken şunları sorun:
- Fiyata teknenin sudan alınması ve indirilmesi, sehpa ve alan ücreti dahil mi?
- Motor kışlaması (yağ, filtre, dişli yağı, antifriz) yapılıyor mu, hangi parçalar fiyata giriyor?
- Kış boyunca tekne kontrol ediliyor mu, elektrik ve su var mı?
- Alanda tekneye bir şey olursa sorumluluk kimde, sigortanız kara alanını kapsıyor mu?
Kışlama ücreti teknenin boyuna, bölgeye ve verilen hizmete göre çok değişiyor. En doğrusu birkaç yerden teklif almak. Bölgenizde kışlama ve çekek yapan firmalar Hizmetler → Kışlama ve Çekek'te, motor servisleri Motor ve Mekanik Sistemler'de, branda ve örtü yapanlar Canvas (Örtü ve Döşeme)'de. Hizmetin kendisini ve neler içerdiğini kışlama hizmeti nedir yazısında da anlattık.
Kışlama, bakım ya da çekek hizmeti veriyorsanız hizmet kaydıyla Hizmetler'de bölgenizdeki tekne sahiplerine görünün. Teknenizi kışın satmayı düşünüyorsanız karada ve bakımlıyken çekilmiş fotoğraflarla ilan verebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Kışlama ne demek?
Teknenin kullanılmayacağı kış aylarına hazırlanması ve korunmasıdır: motor, yakıt, su tesisatı, akü, gövde ve iç mekân için yapılan işler. Tekne karaya alınabilir ya da suda kalabilir.
Tekneyi suda kışlatabilir miyim?
Korunaklı bir marinada ve düzenli kontrolle evet. Halatlar, usturmaçalar, sintine pompası ve akü kış boyunca kontrol edilmeli. Fırtınaya açık yerlerde ve uzun süre bakılamayacak teknelerde kara daha güvenli.
Akdeniz'de de antifriz gerekir mi?
Gece sıcaklığının sıfırın altına inmediği yerlerde donma riski düşüktür. Yine de motorunuzun kılavuzu ne diyorsa onu yapın. Su kalan tesisatı boşaltmak her bölgede iyi bir önlem.
Kışlama ne kadar tutar?
Teknenin boyuna, karada mı suda mı kalacağına, bölgeye ve motor bakımının dahil olup olmadığına göre değişir. Hizmetler'deki firmalardan teklif alıp neyin dahil olduğunu karşılaştırın.