Denizcilik eğitimleri: ADB, KMT ve yelken için hangi kurs?
ADB 10, ADB 24 ve KMT için hangi eğitimin zorunlu olduğu, ADB eğitiminin adımları, uygulama eğitimi veren kurumu seçerken sorulacaklar ve isteğe bağlı kurslar.

Türkiye'de özel tekne kullanmak için amatör denizci belgesi (ADB) gerekir ve ADB'nin eğitimi zorunludur: teorik kısmı çevrimiçi, uygulama kısmı Denizcilik Genel Müdürlüğü ya da onun yetkilendirdiği bir kuruluşta yapılır. Tam boyu 10 metreye kadar tekne için ADB 10, 24 metreye kadar tekne için ADB 24 alınır. Teknenizde VHF telsiz kullanacaksanız ayrıca Kısa Mesafe Telsiz Operatörü (KMT) belgesi var. Yelken, seyir ve yurt dışı belgeleri için alınan eğitimler ise isteğe bağlı.
Son kontrol: 12 Kasım 2026, Tekne ve Marin ekibi. Kaynak: Resmî Gazete, 17 Ocak 2026, sayı 33140 (Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik).
Hangi belge için hangi eğitim?
ADB 10
Tam boyu 10 metreye kadar (10 metre dahil) özel tekneleri kullanmak için. Yönetmeliğin ifadesiyle "16 yaşından gün almış olmak" gerekiyor, 18 yaşından küçükler için noter onaylı muvafakatname isteniyor. 18 yaşından küçük ADB 10 sahibi, tekneyi yanında ADB 10 sahibi bir yetişkinle kullanır. Gemici yeterlik belgesi olan ADB 10 yerine bu belgeyi kullanabilir.
ADB 24
Gövde boyu 24 metreye kadar özel tekneler için. "18 yaşından gün almış olmak" ve en az 12 ay ADB 10 sahibi olmak gerekiyor. Yani ADB 24'e doğrudan başlanmıyor, önce ADB 10 alınıyor. Usta gemici ve üstü yeterliği olanlar 24 metreye kadar özel tekneyi ADB almadan kendi belgesiyle kullanabilir. Yönetmelikte sayılan denizcilik okullarının mezunlarından ADB 24 için eğitim ve sınav aranmıyor.
KMT
VHF/DSC telsizi kullanacak kişinin belgesi. 18 yaşını bitirmiş ve ilkokul ya da ilköğretim mezunu olmak gerekiyor, sınavda 100 üzerinden en az 60 almak yeterli. Yönetmelik KMT için bir kurumda kurs şartı koymuyor: eğitim ve sınav ADB'yle aynı sistemden, çevrimiçi yapılıyor. Belge beş yıl geçerli. Ayrıntılar KMT belgesi yazısında.
Belge istenmeyen tekneler
Makine gücü 10 beygirden düşük özel tekneler, yalnız kürekli tekneler, kano ve kayaklar, kürek sporu tekneleri ve Optimist, Laser, 420, 470 gibi yelken sporu ve yarış sınıfı teknelerini kullananlardan ADB istenmiyor. 3 Temmuz 2026 değişikliğiyle spor kulübü ve federasyonların envanterinde kayıtlı, yalnız spor için kullanılan tekneler de bu gruba girdi. Makine gücü 10 beygir ve üstündeki yelkenli gezi teknesi bu istisnaya girmez. Yelken eğitimi almanız da ADB'nin yerine geçmez.
ADB eğitimi nasıl işliyor?
- ADBS'de (Amatör Denizci Bilgi Sistemi, adbs.uab.gov.tr) hesap açarsınız.
- Teorik eğitim çevrimiçi. Başladıktan sonra en çok 30 gün içinde bitirmeniz gerekiyor.
- Teorik eğitimden sonra 90 gün içinde uygulama eğitimini tamamlarsınız. Uygulama eğitimini Denizcilik Genel Müdürlüğü ya da onun yetkilendirdiği kuruluşlar veriyor.
- Sınav ADBS'de çevrimiçi yapılıyor: en az 25 soru, her soruda en az 4 seçenek, geçme notu 70. Aynı sınava en az bir gün arayla toplam 4 kez girebilirsiniz.
- Sınavı geçtikten sonra belge harcını 2 yıl içinde ödemezseniz eğitim ve sınavınız geçersiz olur.
Sağlık şartı sürücü belgesininkiyle aynı. Herhangi bir sürücü belgesi olan ya da son 2 yılda "sürücü olur", "amatör denizci olur" ya da "gemiadamı olur" raporu almış olan ayrıca rapor getirmiyor. Sınavın ayrıntıları 2026 ADB sınavı rehberinde, bütün süreç amatör denizci belgesi (ADB) alma süreci yazısında.
Kurs seçerken nelere bakılır?
ADB'de seçim yapacağınız asıl yer uygulama eğitimi, çünkü teorik kısım herkes için aynı sistemde. Bir kurumla anlaşmadan önce şunları sorun:
- Kurum ADB uygulama eğitimi vermeye yetkili mi? Uygulama eğitimini yalnız Denizcilik Genel Müdürlüğü ve onun yetkilendirdiği kuruluşlar veriyor.
- Eğitim hangi belge için: ADB 10 mu, ADB 24 mü? ADB 24 için en az 12 ay ADB 10 sahibi olmak gerekiyor.
- Uygulama hangi teknede ve denizde ne kadar sürüyor, teknede aynı anda kaç kursiyer oluyor? Kullanacağınız tekneye yakın boyda ve türde bir teknede öğrenmek işinizi kolaylaştırır.
- Fiyata neler dahil? Belge harcını sınavdan sonra siz ödersiniz. KMT eğitimi isteğe bağlı bir ek mi, ayrı mı?
- Eğitim takvimi teorik eğitimden sonraki 90 günlük süreye uyuyor mu?
Yeni başlıyorsanız mantıklı sıra şu: önce ADB 10, VHF'li bir teknede gezecekseniz KMT, sonra ihtiyaca göre yelken ya da seyir eğitimi. ADB 10 sahibi olarak 12 ay geçtikten sonra ADB 24'e geçebilirsiniz.
İsteğe bağlı eğitimler
Yelken, seyir ve harita okuma, denizde ilk yardım gibi eğitimler yönetmeliğin istediği belgeler arasında değil. Yelken kulüpleri, marinalardaki okullar ve eğitim kurumları bunları kendi programlarıyla veriyor. Kurs seçerken yukarıdaki soruların çoğu burada da işe yarar: programın ne kadarının denizde geçtiği, hangi teknede yapıldığı ve sonunda verilen belgenin neyi gösterdiği.
Yurt dışında tekne kullanmayı ya da kiralamayı düşünüyorsanız ICC gibi uluslararası belgeler gündeme gelir. Bunların kimden ve hangi şartla alındığı ülkeden ülkeye değişiyor, ayrıntılar ICC ve uluslararası belgeler yazısında.
Eski ADB'si olanlar
17 Temmuz 2026'dan önce alınmış ADB, 5 yıl içinde (17 Temmuz 2031'e kadar) ADB 24 teorik eğitimi tamamlanıp yenilenmezse ADB 10'a denk sayılacak. Eski belgenizin ADB 10'a denk sayılmasını istemiyorsanız bu eğitimi o tarihten önce tamamlamanız gerekiyor. Ayrıntılar eski ADB belgeleri yazısında.
Bölgenizde ADB, KMT ve yelken eğitimi veren kurumları Hizmetler'deki denizcilik eğitimleri bölümünde bulabilirsiniz. Eğitim veriyorsanız kurumunuzu bir hizmet kaydıyla orada listeleyebilirsiniz. Belgenizi aldıktan sonra ilk tekneyi arıyorsanız satılık tekne ve sandal ilanlarına bakın.
Sık sorulanlar
ADB için kursa gitmek zorunlu mu?
Teorik eğitim ADBS'de çevrimiçi, kursa gitmeniz gerekmiyor. Uygulama eğitimi ise zorunlu ve Denizcilik Genel Müdürlüğü ya da onun yetkilendirdiği bir kuruluşta, teorik eğitimden sonraki 90 gün içinde yapılıyor.
ADB eğitimi ne kadar sürer?
Teorik eğitim başladıktan sonra en çok 30 günde bitmeli, uygulama eğitimi teoriden sonraki 90 gün içinde tamamlanmalı. Sınava ilk denemede geçemezseniz en az bir gün arayla toplam 4 kez girebilirsiniz.
Doğrudan ADB 24 alınabilir mi?
Hayır, en az 12 ay ADB 10 sahibi olmak gerekiyor. Yönetmelikte sayılan denizcilik okullarının mezunlarından ADB 24 için eğitim ve sınav aranmıyor. Usta gemici ve üstü yeterliği olanlar ise ADB almadan kendi belgeleriyle 24 metreye kadar özel tekne kullanabilir.
Yelkenli kullanmak için ADB gerekir mi?
Makine gücü 10 beygir ve üstündeki yelkenli gezi teknesi için evet. Optimist, Laser, 420, 470 gibi yelken sporu ve yarış teknelerini kullananlardan ADB istenmiyor.